Son yıllarda sıkça karşılaştığımız ve çok yapılan yazım hataları arasında ilk sıralarda yer alanlar, -de, -da, -te, -ta eklerinin ekli olduğu kelimeden ayrı yazılması ve de, da bağlaçlarının kendisinden önceki kelimeyle birleştirilerek yazılması. Bunda esasında tek neden görüyorum. Diğer yazım hatalarında farklı sebepler olabilse de bu iki benzer hatanın sebebi, konuştuğumuzu anlamamaktan kaynaklanıyor. Aslında toplumları uzlaşmaz bir yapıya götüren etkenlerden biri de bu belki.

-de, -da, -te, -ta ekleri (başındaki - işareti bunun bir ek olup, kullanılacağı kelimenin sonuna birleştirilmesi gerektiğini gösteriyor) bulunma durumu ekidir. Bu ayrım ile kullanacağımız şeyin aslında bir ek mi yoksa bağlaç mı olduğunu kavramak gayet kolaylaşıyor. Bir kelimeye eklenen -de, -da eki, onda bulunma durumu ifadesini yüklüyor. Gayet basit bu ayrımı örneklersek sanırım daha da kolay yerleşecek zihnimize.

-Sanırım yer kalmadı. Elmalar arabada mı ? (Elmaların bulunduğu yer neresi ?)

-Evet, karpuzlar da arabada. (hatta karpuzlar dahi arabada.)

-Listede tezgahta olmayanlar da var. (Liste içeriği tezgaha konan ve konmayan tüm ürünleri kapsıyor.)

-Hemen hemen her meyvede bulunan C vitamini ve balıkta bulunan Omega3, sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmezleri.

-Meyve de yerim balık da.

Unutmayın: Ekler birleşik yazılır.

Bulunma durumu ekini (onda, şunda, bunda şeklinde düşünün) kendi kendimize kuracağımız birkaç cümle ile kolaylıkla benimseyebiliriz.

Ayrı yazılan de, da bağlacı ise kendisinden evvel kullanılan kelimeye bile, dahi vurgularını yükler. Yukarıdaki örneklerde bu farkı görebiliriz.

-Öyle olsa da farketmez. (Öyle olsa bile farketmez.)

Unutmayın: Bağlaçlar ayrı yazılır.

Bağlaçlar birer kelimedir.

Günümüz teknoloji dünyasında anlaşabilmek için önce doğru yazmak gerekli. Doğru yazışmalar dilerim.